Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (2023)

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (1)Het herpes simplex virus, afgekort als HSV, is een infectie die herpes veroorzaakt. Herpes kan zich manifesteren in verschillende delen van het lichaam, meestal op de geslachtsdelen of mond. Er zijn twee soorten van het herpes simplex virus, type 1 en type 2. HSV-1 staat ook bekend als orale herpes en dit is de meest voorkomende oorzaak van wondjes rondom de mond (ook bekend als koortslip) en herpes simplexontsteking aan het oog. HSV-2 is over het algemeen verantwoordelijk voor de uitbraak van genitale herpes. Hoewel er geen genezing voor herpes is, kan behandeling met antivirale middelen de symptomen verlichten. Medicatie kan de pijn verminderen en kan de genezingstijd verkorten. Medicijnen kunnen ook het totale aantal uitbraken verminderen. Geneesmiddelen waaronder Famvir, Zovirax en Valtrex behoren tot de medicijnen die gebruikt worden om de symptomen van herpes te behandelen. Warme baden kunnen de pijn bij zweren rond het geslacht verlichten.

  • Herpes Simplex: Herpes Type 1 en 2
  • Oorzaak van herpes simplex virus
  • HSV-1
  • HSV-2
  • Risicogroepen
  • Symptomen van herpes simplex
  • Zweertjes en blaasjes
  • Bijkomende klachten
  • Herpes in de ogen
  • Onderzoek en diagnose
  • Behandeling van herpes simplex
  • Prognose
  • Preventie

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (2)Een koortslip wordt veroorzaakt door een virusinfectie (herpes simplex) / Bron: Istock.com/Levent Konuk

Herpes Simplex: Herpes Type 1 en 2

Herpes simplex virussen — meer algemeen bekend als herpes — zijn ingedeeld in twee typen:

  • Herpes type 1 (HSV-1, orale herpes, koortslip); en
  • Herpes type 2 (HSV-2, of genitale herpes).

Meestal veroorzaakt herpes type 1 zweertjes rond de mond en lippen, ook bekend als koortsblaasjes of koortslip. HSV-1 kan ook genitale herpes veroorzaken, maar de meeste gevallen van genitale herpes worden veroorzaakt door herpes type 2. Bij HSV-2 kan de geïnfecteerde persoon zweertjes hebben rond de geslachtsdelen of de anus. Hoewel HSV-2-zweren ook op andere plaatsen kunnen optreden, worden deze zweren meestal onder de taille aangetroffen.

Oorzaak van herpes simplex virus

Het herpes simplex virus is een besmettelijk virus dat kan worden overgebracht door rechtstreeks of onrechtstreeks contact met iemand die besmet is met het virus. Kinderen raken vaak besmet met HSV-1 door contact met een geïnfecteerde volwassene. Zij dragen vervolgens het virus bij zich voor de rest van hun leven.

HSV-1

Infectie met HSV-1 kan gebeuren door algemene interacties zoals:

  • Eten met hetzelfde bestek;
  • Het delen van lippenbalsem;
  • Zoenen.

Het is ook mogelijk om genitale herpes van HSV-1 te krijgen als gevolg van contact tussen de mond en de geslachtsdelen (orale seks).

(Video) Herpes (oral & genital) - causes, symptoms, diagnosis, treatment, pathology

HSV-2

Genitale herpes wordt verspreid door direct contact met een besmet persoon. HSV-2 loop je vooral op door seksueel contact met een persoon die HSV-2 heeft. Elk vorm van huid-op-huidcontact kan voor verspreiding van het virus zorgen.

Risicogroepen

Iedereen kan met HSV besmet worden, ongeacht de leeftijd. Het risico op besmetting hangt bijna volledig af aan blootstelling aan de infectie. Bij seksueel overdraagbare HSV-infectie lopen mensen meer risico wanneer zij zich inlaten met risicovol seksueel gedrag zonder adequate bescherming, zoals condooms. Andere risicofactoren voor HSV-2 zijn:

  • Het hebben van meerdere of wisselende seksuele partners;
  • Seks hebben op jonge leeftijd;
  • Vrouw zijn;
  • Besmet zijn met een andere seksueel overdraagbare aandoening (soa);
  • Een verzwakt immuunsysteem hebben.

Draagsters van het virus kunnen hun kind besmetten als zij blaasjes rond de vagina hebben op het moment van de bevalling.

Symptomen van herpes simplex

Zweertjes en blaasjes

Het is belangrijk om te begrijpen dat iemand geen zichtbare zweren of symptomen hoeft te hebben om besmet te zijn door het virus. Herpes is nog steeds besmettelijk als er geen symptomen aanwezig zijn. Symptomen kunnen bestaan uit:

  • Zweertjes en blaasjes (in de mond of op de geslachtsdelen);
  • Pijn tijdens het urineren (genitale herpes);
  • jeuk.

Bijkomende klachten

Je kan ook symptomen hebben die vergelijkbaar zijn met de griep. Deze symptomen kunnen bestaan uit:

  • Koorts;
  • Opgezwollen lymfeklieren;
  • Hoofdpijn;
  • Vermoeidheid
  • Gebrek aan eetlust.

Herpes in de ogen

HSV kan ook verspreiden naar de ogen, waardoor het hoornvlies ontstoken raakt. Dit kan symptomen veroorzaken, zoals oogpijn, oogafscheiding en een zwaar gevoel in het oog. Een herpes simplex oogontsteking wordt veroorzaakt door type I.

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (3)Bloedafname / Bron: Istock.com/anna1311

(Video) Herpes simplex virus microbiology | Cause, symptoms and treatments

Onderzoek en diagnose

De huisarts zal allerlei vragen stellen over je klachten en een lichamelijk onderzoek afnemen. De arts kan je lichaam controleren op de aanwezigheid van zweren en andere afwijkingen. De diagnose kan worden bevestigd door middel van laboratoriumonderzoek, zoals:

  • microscopisch onderzoek;
  • viruskweek; en
  • DNA-technieken.

Het kan ook nuttig zijn om bloedonderzoek te doen om antilichamen tegen het virus aan te tonen.

Behandeling van herpes simplex

Er is anno 2022 geen remedie voor dit virus. Een infectie kan zo nodig worden behandeld met geneesmiddelen die de vermeerdering van het virus remmen. Voorbeelden van deze antivirale medicijnen zijn:

  • acyclovir (Zovirax);
  • famciclovir (Famvir); en
  • valacyclovir (Valtrex).

Voor herpes aan de lippen kan de huisarts een antivirale crème voorschrijven. Bij vaak terugkerende herpes wat gepaard gaat met veel klachten, kan een langdurige onderhoudsbehandeling met antivirale tabletten zinvol zijn.

Prognose

Mensen die besmet raken met HSV, hebben het virus voor de rest van hun leven. Zelfs als er geen symptomen manifest zijn, is het virus aanwezig; deze trekt zich namelijk terug in de zenuwcellen van een geïnfecteerde persoon. Sommige mensen kunnen regelmatige uitbraken ervaren. Anderen zullen slechts eenmaal uitbraak ervaren nadat ze zijn besmet, waarna het virus slapend wordt. Zelfs als een virus slapend is, kunnen bepaalde triggers een uitbraak veroorzaken. Deze kunnen bestaan uit:

  • Spanning en stress;
  • Menstruatie;
  • Koorts of ziekte;
  • Blootstelling aan de zon of zonnebrand.

Er wordt aangenomen dat uitbraken in de loop van de tijd minder intens kunnen worden omdat het lichaam antilichamen begint te creëren. Als een verder gezond individu met het virus besmet is, zijn er meestal geen complicaties.

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (4)Deel geen handdoek met een ander / Bron: Pexels, Pixabay

(Video) Varicella zoster virus - causes, symptoms, diagnosis, treatment, pathology

Preventie

Hoewel er geen geneesmiddelen beschikbaar zijn die het virus doden, kan je maatregelen treffen om te voorkomen dat je besmet raakt, of om te voorkomen dat HSV wordt verspreid aan een andere persoon. Neem de volgende maatregelen bij een uitbraak:

  • Probeer direct fysiek contact met andere mensen te vermijden.
  • Deel geen items die het virus kunnen doorgeven, zoals kopjes, handdoeken, bestek, kleding, make-up of lipbalsem.
  • Vermijd orale seks, zoenen of andere intieme of seksuele activiteiten tijdens een uitbraak.
  • Was je handen grondig en breng zalven of crèmes aan op de plekjes middels katoenwatten om contact met de zweren te verminderen.

Andere maatregelen
Personen met HSV-2 moeten tijdens een uitbraak elk type seksuele activiteit met andere mensen vermijden. Als je geen symptomen ervaart maar het virus is wel bij je vastgesteld, dan moet je een condoom gebruiken bij seksuele gemeenschap. Maar zelfs bij het gebruik van een condoom kan het virus nog door onbedekte huid doorgegeven worden aan je partner. Vrouwen die zwanger zijn en geïnfecteerd zijn, moeten medicijnen nemen om te voorkomen dat het virus hun ongeboren baby infecteert.

Lees verder

  • Herpes simplex virus in het oog: symptomen en behandeling

© 2017 - 2023 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.

Gerelateerde artikelen

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (5)Een koortslip, zeer gevaarlijk voor baby's!Een koortslip is pijnlijk en vervelend, maar is voor volwassenen niet gevaarlijk. Voor baby's en jonge kinderen is een h…

Herpes simplex I en IIHet herpes simplex-virus type I veroorzaakt onder andere de welbekende koortsuitslag. Men noemt het type I ook wel het o…

(Video) Herpes: symptomen, onderzoek en behandeling

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (6)Koortsblaasjes – koortslip; hoe onderdruk ik het?Koortsblaasjes – Koortslip zijn een uiting van het toeslaan van het Herpes simplex virus. Ben je eenmaal in je leven bes…

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (7)SOA: herpes (herpes genitalis)Steeds meer (jonge) mensen hebben een seksuele overdraagbare aandoening (SOA). Een veel voorkomende SOA is herpes genita…

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (8)Powassan-virus: Neurologische symptomen door tekenbeetHet Powassan-virus is een zeer agressief virus dat zich op een teek bevindt. Wanneer dit virus terechtkomt bij mensen, o…

Herpes simplex virus: symptomen, oorzaak en behandeling (9)Waterallergie: Allergische reactie op water met huiduitslagAquagenische urticaria is een zeldzame aandoening met onbekende etiologie waarbij een patiënt allergisch is voor water.…

(Video) Gordelroos - Symptomen en behandeling

Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/beti gorse
  • HealthLine. Herpes Simplex. http://www.healthline.com/health/herpes-simplex#causes2 (ingezien op 30-6-2017)
  • Oogziekenhuis Zonnestraal. Ontsteking aan het hoornvlies (herpes simplex). https://www.oogziekenhuiszonnestraal.nl/nl/aandoeningen/ontsteking-aan-het-hoornvlies-herpes-simplex (ingezien op 30-6-2017)
  • Patient1. Ooginfectie door herpes simplex. https://www.patient1.nl/encyclopedie/ooginfectie-door-herpes-simplex (ingezien op 30-6-2017)
  • RIVM. Herpes en zwangerschap. http://www.rivm.nl/Onderwerpen/H/Herpes_simplex_virus/Herpes_en_zwangerschap (ingezien op 30-6-2017)
  • WebMD. Herpes Simplex: Herpes Type 1 and 2. http://www.webmd.com/genital-herpes/pain-management-herpes#1 (ingezien 30-6-2017)
  • Ziekenhuis.nl. Diagnose en behandeling van herpes. https://www.ziekenhuis.nl/ziektebeelden/h/herpes/diagnose-en-behandeling-van-herpes/item26773 (ingezien op 30-6-2017)
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/Levent Konuk
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 3: Pexels, Pixabay

FAQs

Wat veroorzaakt herpes simplex? ›

De oorzaak

Herpes genitalis wordt veroorzaakt door een infectie met het herpes simplex virus (HSV). Er bestaan 2 types: herpes simplex virus type 1 (HSV-1) en herpes simplex type 2 (HSV-2). HSV-2 is de meest voorkomende oorzaak van herpes genitalis. HSV-1 is vooral bekend als oorzaak van de zogeheten 'koortslip'.

Hoe krijg je herpes zonder seks? ›

Het Herpes Simplex Virus (HSV), wat genitale herpes veroorzaakt, dringt het lichaam binnen via de huid en het slijmvlies van je mond, je penis of vagina of de anus. Je kunt het virus ook brengen via je vingers of je mond naar andere delen van het lichaam.

Hoe ziet herpes eruit bij vrouwen? ›

Genitale herpes herken je aan de kleine pijnlijke blaasjes op of in de aars, vagina, penis of in de bilstreek, ongeveer 4 tot 14 dagen na de besmetting. Je kunt ook blaasjes krijgen in de mond of op de lippen.

Is herpes simplex te genezen? ›

Herpes blijft voor altijd in je lichaam. Je kunt er niet van genezen. Je kunt altijd weer klachten krijgen. Blaasjes of zweertjes gaan vaak vanzelf weer over.

Kan je herpes krijgen door stress? ›

Vaak komt de herpes terug door prikkels als stress, koorts, ongesteldheid, zonlicht of een lagere weerstand. Wanneer u veel last heeft van de blaasjes van herpes, is medicatie mogelijk.

Wat doet herpes met je lichaam? ›

De meest voorkomende primaire HSV-infectie is een ontsteking van tandvlees, tong, wangslijmvlies en lippen. Soms verspreidt de infectie zich ook via het bloed naar de rest van het lichaam, wat gepaard gaat met algemene ziekteverschijnselen zoals koorts.

Hoe weet je zeker of je herpes hebt? ›

Naast pijnlijke blaasjes kun je andere symptomen ervaren zoals koorts, spierpijn en pijnlijke gezwollen lymfklieren in de liezen (bij genitale herpes). Je kunt je daardoor erg naar voelen. Deze heftige klachten komen vaker voor bij vrouwen (70% van de primo-infecties) dan bij mannen (40% van de primo-infecties).

Is herpes altijd een soa? ›

Herpes genitalis is een soa seksueel overdraagbare aandoening (seksueel overdraagbare aandoening ) die wordt veroorzaakt door een virus (herpessimplexvirus). Het virus veroorzaakt een infectie van de geslachtsorganen.

Wat te eten bij herpes? ›

Voeding met een juiste balans van deze aminozuren is dus van belang. Voor mensen zijn voedingsmiddelen met een goede lysine-arginineverhouding de dierlijke eiwitten (vis, kip, rundvlees, lamsvlees, melk, kaas, eieren), bonen, gierst, avocado, biergist en taugé.

Kan je van herpes afkomen? ›

Het herpes genitalis virus is helaas niet te genezen en blijft nadat je besmet bent altijd in je lichaam. Je kunt dan zogenaamde herpesaanvallen krijgen, waarbij de blaasjes of zweertjes weer op komen zetten. Deze gaan na een aantal dagen vanzelf weer weg.

Hoe lang duurt het voordat herpes weg is? ›

Hoelang duurt een aanval van herpes genitalis? Bij een eerste infectie met het HSV virus duurt het 7 tot 28 dagen voor de blaasjes en wondjes genezen.

Kan je seks hebben met iemand die herpes heeft? ›

Het is beter geen orale seks (pijpen of beffen) te hebben als jij of je partner een koortslip hebt/heeft of als er op de penis of schaamlippen, of rond de anus verschijnselen van herpes genitalis zijn. Vermijd zoveel mogelijk om de blaasjes aan te raken.

Wat zijn risicogroepen voor ernstige klachten door een herpesinfectie? ›

Herpes simplex/labialis kan ernstig verlopen bij immuungecompromitteerde patiënten (HIV, chemotherapie, orgaantransplantatie), bij patiënten met constitutioneel eczeem (kan leiden tot eczema herpeticum, waarvan een complicatie meningitis is) en bij patiënten met een actuele maligniteit [7,8].

Kan je immuun zijn tegen herpes? ›

Er is nog geen behandeling voor het herpes virus voorhanden, die het virus onschadelijk maakt of voorkomt dat het steeds weer actief kan worden. Er is ook geen vaccin beschikbaar dat mensen immuun voor dit virus zou kunnen maken.

Hoe gevaarlijk is herpes? ›

Als de blaasjes en korstjes zijn verdwenen, kan het virus niet meer worden overgedragen. Het duurt ongeveer twee weken voordat een koortslip genezen is. Voor volwassenen is een koortslip niet gevaarlijk, maar voor baby's jonger dan drie maanden wel.

Hoe kun je voorkomen dat je herpes krijgt? ›

Vermijd rechtstreeks contact met de lippen van anderen; vermijd bijvoorbeeld zoenen of het knuffelen van baby's. In het geval van herpes rond de geslachtsdelen moet worden afgezien van seksueel contact, totdat alle afwijkingen geheel zijn genezen. Na volledige genezing is de besmettelijkheid echter niet verdwenen.

Wat is erger herpes type 1 of 2? ›

HSV-2-infectie heeft een slechtere prognose dan HSV-1-besmetting.

Waar kan je overal herpes krijgen? ›

Herpes herken je aan kleine, pijnlijke blaasjes of zweertjes. Deze zweertjes komen voor op of in de aars, vagina, penis of in de bilstreek. Herpes kan ook blaasjes geven in de mond of op de lippen, of op moeilijk zichtbare plaatsen zoals de baarmoedermond.

Hoe lang is herpes besmettelijk? ›

Na een tweetal weken is het plekje volledig genezen en is het virus niet meer besmettelijk. Nu je weet hoelang een koortslip besmettelijk is, kan je een besmetting bij de risicogroepen beperken. Een infectie met het herpesvirus kan ernstige klachten geven bij: Pasgeboren baby's.

Kun je je laten testen op herpes? ›

Bij twijfel kan er getest worden. Dit kan voor jou zelf ook fijn zijn doordat een definitieve diagnose en typering je rust kan geven en er iets gezegd kan worden over het waarschijnlijke verdere beloop van de infectie. Testen op herpes simplex kan echter alleen als er blaasjes aanwezig zijn.

Hoe ziet herpes eruit bij mannen? ›

Herpes aan de penis, vagina of anus

Herpes aan de penis, de vagina en de anus lijkt op herpes aan de lippen. U ziet en voelt dan ook blaasjes die pijnlijk en branderig zijn. U kunt er veel pijn van hebben. U kunt de blaasjes regelmatig terugkrijgen.

Welke soa's gaan nooit meer weg? ›

Genitale wratten, hepatitis B en herpes

Herpes is niet te genezen, maar de klachten zijn behandelbaar.

Hoeveel procent van de bevolking heeft herpes? ›

Twee derde van de wereldbevolking onder de 50 jaar heeft last van het zeer besmettelijke herpes, dat een koortslip veroorzaakt rond en in de mond. Dat blijkt uit een studie van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Welke vitamine goed tegen herpes? ›

Het essentiële aminozuur vermindert het terugkeren van Herpes (koortslip). Daarnaast heeft l-lysine een positief effect bij schizofrenie, aften en doorligwonden. Het innemen van l-lysine in combinatie met vitamine C zorgt voor een betere opname en synergetische werking.

Welke antibiotica bij herpes? ›

Valaciclovir is een virusremmer. Artsen schrijven het voor bij herpes genitalis, gordelroos, een koortslip en andere virusinfecties.

Is HPV hetzelfde als herpes? ›

Herpes genitalis wordt veroorzaakt door een infectie met herpes simplex virus (HSV-2). Er bestaan 2 types: herpes simplex virus type 1(HPV-1) & 2 (HPS-2). HSV-2 is de meest voorkomende oorzaak van herpes genitalis.

Wat kun je doen om herpes te voorkomen? ›

Dit kun je doen om tegen te gaan dat je sekspartners herpes krijgen:
  1. Gebruik altijd een condoom. Ook als je geen klachten hebt. ...
  2. Heb geen seks als je veel klachten hebt. Dan ben je het meest besmettelijk. ...
  3. Pijp of bef je sekspartner niet als je een koortslip hebt.
  4. Raak de blaasjes en wondjes zo weinig mogelijk aan.

Heeft iedereen herpes simplex? ›

Dit is een van de meest voorkomende virussen bij de mens. In Nederland is 50-70% van de bevolking drager van het HSV. Van het Herpes Simplex Virus bestaan twee typen: type 1, meestal verantwoordelijk voor herpesinfecties van gezicht en lippen.

Hoe moet je leven met herpes? ›

Als je vermoedt dat je herpes genitalis hebt, is het belangrijk zo snel mogelijk naar een arts te gaan. Deze kan vaststellen of je inderdaad een herpesinfectie hebt. Vanwege het besmettingsgevaar is het voor jou en je partner(s) van belang om te weten of het om een soa gaat.

Kan je leven met herpes? ›

Genitale herpes is een zeer besmettelijke soa. Eens besmet, blijft het virus levenslang in je lichaam. Je kan je hele leven besmet zijn zonder symptomen. Maar je kan ook heel regelmatig een opflakkering krijgen.

Waarom is herpes niet te genezen? ›

Dat komt doordat er een heel slim virus achterzit… Een koortslip wordt veroorzaakt door een herpesvirus. Deze slimme virussen zijn zo'n geduchte tegenstander van ons immuunsysteem dat ze niet kunnen worden opgeruimd en daardoor steeds een nieuwe infectie kunnen veroorzaken.

Kan je testen op herpes? ›

Hoe wordt herpes vastgesteld? Om de diagnose herpes genitalis vast te stellen zal de arts jouw klachten in kaart brengen en de blaasjes op de geslachtsdelen bekijken. Soms is het bij twijfel nodig om vocht uit het blaasje af te nemen. Zo kan worden vastgesteld of het inderdaad een herpes simplex infectie betreft.

Hoe verloopt een infectie met herpes simplex? ›

HSV dringt de slijmvliezen binnen van de orofarynx, genitaliën of conjunctiva en verspreidt zich van hieruit langs de perifere zenuwen naar de sensibele of autonome ganglia waar het virus latent verblijft. Bij een HSV-1-infectie betreft dit meestal een infectie van het ganglion van de nervus trigeminus.

Videos

1. Koorstlip - Hoe kun je het voorkomen?
(GezondheidspleinTV)
2. Herpes Uitbraken Behandelen
(OptimaleGezondheid)
3. Herpes zoster oftewel gordelroos
(Medicijnen_nl)
4. Microbiology 454 a Herpes Virus Simplex Morphology HSV1 HSV2 HSV Human DNA Genital Rolling circle
(MBBS VPASS)
5. Soa's krijgen en voorkomen, met inzoom op chlamydia, gonorroe, herpes genitalis en hiv
(Bioritology)
6. COLD SORES - Causes and symptoms of herpes on lip © (8K)
(Dentalk!)
Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Sen. Ignacio Ratke

Last Updated: 02/10/2023

Views: 6310

Rating: 4.6 / 5 (56 voted)

Reviews: 95% of readers found this page helpful

Author information

Name: Sen. Ignacio Ratke

Birthday: 1999-05-27

Address: Apt. 171 8116 Bailey Via, Roberthaven, GA 58289

Phone: +2585395768220

Job: Lead Liaison

Hobby: Lockpicking, LARPing, Lego building, Lapidary, Macrame, Book restoration, Bodybuilding

Introduction: My name is Sen. Ignacio Ratke, I am a adventurous, zealous, outstanding, agreeable, precious, excited, gifted person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.